Binnenluchtkwaliteit: welke regels gelden voor jouw onderneming?

Ontvang je klanten, leveranciers of andere bezoekers in je zaak? Dan wil je dat zij zich welkom én comfortabel voelen. Gezonde binnenlucht speelt daarin een belangrijke rol: slechte lucht kan leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid, concentratieproblemen of een benauwd gevoel.

Vanaf 2027 worden bovendien de eerste maatregelen rond binnenluchtkwaliteit verplicht voor bepaalde categorieën van publiek toegankelijke plaatsen. Het gaat niet alleen om winkels, horeca, sportinfrastructuur, praktijken en opleidingscentra, maar ook om vergaderzalen, wachtruimtes, onthaalruimtes en andere gemeenschappelijke ruimtes.

Welke categorieën vanaf 2027 als eerste aan de verplichtingen moeten voldoen, wordt vastgelegd in een koninklijk besluit. De regels worden daarna stapsgewijs uitgebreid. Tegen eind 2037 zullen alle publiek toegankelijke plaatsen onder de wet vallen.

Breng daarom nu al in kaart welke ruimtes toegankelijk zijn voor bezoekers, hoe ze worden verlucht en welke maatregelen mogelijk nodig zijn. Zo bereid je je niet alleen voor op de nieuwe regels, maar zorg je vandaag al voor een aangenamere omgeving voor klanten, bezoekers en medewerkers.

Geldt de regelgeving ook voor jouw onderneming?

De regelgeving heeft betrekking op gesloten ruimtes die toegankelijk zijn voor het publiek. Voor ondernemers gaat het bijvoorbeeld om:

• winkels, horecazaken en andere handelsruimtes
• sportinfrastructuur, praktijken en opleidingscentra
• vergaderzalen waar je klanten, leveranciers of andere bezoekers ontvangt
• onthaal-, wacht- en polyvalente ruimtes
• gemeenschappelijke ruimtes in een businesscenter of gedeeld gebouw

Ook een ruimte die meestal door medewerkers wordt gebruikt maar waar geregeld klanten, cursisten of andere bezoekers komen, kan als publiek toegankelijk worden beschouwd.

Vandaag vrijwillig, vanaf 2027 stapsgewijs verplicht

Sinds 1 oktober 2024 loopt een vrijwillige fase. Ondernemers en uitbaters kunnen zich dus nu al voorbereiden door de binnenluchtkwaliteit op te volgen, mogelijke vervuilingsbronnen in kaart te brengen en waar nodig maatregelen te plannen.

Vanaf 2027 worden de eerste maatregelen verplicht voor de categorieën van publiek toegankelijke plaatsen die in een koninklijk besluit worden aangeduid. Dat betekent niet dat elke onderneming vanaf 1 januari 2027 automatisch aan dezelfde verplichtingen moet voldoen. De invoering gebeurt stapsgewijs en wordt geleidelijk uitgebreid tot eind 2037.

Net omdat nog niet vaststaat welke categorieën eerst aan de beurt komen, is het verstandig om niet te wachten. Door je ruimtes nu al te bekijken, vermijd je dat je later op korte termijn aanpassingen moet uitvoeren.

En wat met ruimtes voor medewerkers?

Ruimtes die uitsluitend door medewerkers worden gebruikt, vallen niet onder deze specifieke regelgeving voor publiek toegankelijke plaatsen. Dat betekent niet dat er voor die ruimtes geen verplichtingen gelden.
Werkgevers moeten vandaag al rekening houden met de regels rond binnenluchtkwaliteit uit de Codex over het welzijn op het werk.

Gebruik je een kantoor of andere ruimte zowel voor medewerkers als voor bezoekers? Dan gaat het om gemengd gebruik. In dat geval moet je zowel de regels voor publiek toegankelijke plaatsen als de welzijnsverplichtingen voor medewerkers bekijken.

Gezonde lucht merk je niet altijd, slechte lucht vaak wel

Een volle vergaderzaal, een drukke wachtruimte of een intensieve sportles: zonder voldoende ventilatie kan de luchtkwaliteit snel achteruitgaan. Dat kan leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid, concentratieproblemen of een benauwd gevoel. Ook vocht, schimmel, schoonmaakproducten, materialen en kook-, sport- of productieactiviteiten kunnen de binnenlucht beïnvloeden.

Door voldoende te ventileren en vervuilingsbronnen te beperken, zorg je voor meer comfort en welzijn. Niet alleen omdat de regelgeving eraan komt maar vooral omdat mensen zich beter voelen in een ruimte met gezonde lucht.

Hoe bereid je je voor op 2027?

1. Breng je ruimtes in kaart

Maak een overzicht van alle ruimtes waar klanten, leveranciers, cursisten of andere bezoekers komen. Denk ook aan:

• vergaderzalen
• onthaal- en wachtruimtes
• kleedkamers
• opleidingslokalen polyvalente ruimtes
• gemeenschappelijke keukens
• andere gedeelde ruimtes

Noteer per ruimte hoeveel personen er maximaal aanwezig zijn, hoelang zij er doorgaans verblijven en welke ventilatie- of luchtzuiveringsvoorzieningen aanwezig zijn.

2. Bekijk hoe de ruimte wordt gebruikt

De nodige maatregelen hangen samen met het gebruik van de ruimte. Een kleine vergaderzaal die gedurende lange tijd volledig bezet is, vraagt een andere aanpak dan een inkomhal waar bezoekers maar kort verblijven. Hou daarom rekening met:

• de maximale bezetting
• de gemiddelde verblijfsduur
• de activiteiten in de ruimte
• drukke momenten
• de aanwezige ventilatiemogelijkheden
• mogelijke bronnen van luchtvervuiling

Vergeet ruimtes met een wisselend gebruik niet. Een vergaderzaal kan bijvoorbeeld ook als opleidingsruimte worden ingezet. Een personeelsruimte kan op bepaalde momenten toegankelijk zijn voor klanten of bezoekers.

3. Volg de CO₂-concentratie op

Een CO₂-meter kan helpen om te beoordelen of een ruimte voldoende wordt verlucht in verhouding tot het aantal aanwezigen en hun activiteiten.

CO₂ is vooral een praktische indicator voor de luchtverversing. Een CO₂-meting zegt niet alles over de volledige luchtkwaliteit. Hou daarom ook rekening met vocht, vervuilingsbronnen, onderhoud en de werking van de ventilatie-installatie.

Plaats je een CO₂-meter, zorg er dan voor dat die op een geschikte plaats hangt en dat duidelijk is wie de waarden opvolgt en wat er bij verhoogde waarden moet gebeuren.

4. Voer een risicoanalyse uit

Breng per relevante ruimte de mogelijke vervuilingsbronnen en ventilatievoorzieningen in kaart. Bekijk niet alleen het normale gebruik maar ook piekmomenten. Denk bijvoorbeeld aan:

• een lange vergadering in een kleine ruimte
• een volle wachtruimte
• een opleiding die meerdere uren duurt
• een gemeenschappelijke ruimte die op drukke momenten intensief wordt gebruikt

Bepaal op basis daarvan welke maatregelen nodig zijn.

5. Leg vast wat je doet bij onvoldoende luchtkwaliteit

Denk vooraf na over mogelijke acties. Afhankelijk van de ruimte en de situatie kun je bijvoorbeeld:

• ramen of deuren openen
• de mechanische ventilatie aanpassen
• het aantal aanwezigen beperken
• extra pauzes inlassen
• vervuilingsbronnen verminderen
• het onderhoud van de ventilatie-installatie verbeteren
• waar nodig luchtzuivering voorzien

Zorg ervoor dat medewerkers en andere gebruikers van de ruimte weten welke afspraken gelden.

6. Maak duidelijke afspraken over de verantwoordelijkheden

Werk je in een huurpand, businesscenter of gedeeld gebouw? Dan heb je niet altijd zelf controle over de ventilatie-installatie of de gemeenschappelijke ruimtes. Spreek daarom met de eigenaar, verhuurder of uitbater af wie verantwoordelijk is voor:

• het onderhoud van de installatie
• eventuele CO₂-metingen
• technische meldingen
• de risicoanalyse en opvolging
• maatregelen bij problemen
• de communicatie naar huurders, medewerkers en bezoekers

Leg deze afspraken bij voorkeur schriftelijk vast. Zo vermijd je dat er onduidelijkheid ontstaat wanneer aanpassingen nodig zijn.

Wacht niet tot 2027

Je voorbereiden op de nieuwe regels hoeft niet alleen een wettelijke oefening te zijn. Door nu al te bekijken hoe je ruimtes worden gebruikt en verlucht, zorg je vandaag voor meer comfort en welzijn.

Tegelijk ben je beter voorbereid zodra duidelijk is welke verplichtingen voor jouw sector gelden. Zo blijft 2027 de aanleiding, maar zijn de gezondheid en het comfort van klanten, bezoekers en medewerkers de belangrijkste reden om nu al in actie te komen.

Volg de gedetailleerde aanbevelingen op www.health.belgium.be.