Inhoudingsplicht bij werken in onroerende staat

Vanaf 1 mei 2026 gelden nieuwe regels rond de inhoudingsplicht. Dit artikel werd hierop aangepast en geeft je een helder overzicht van wat dit concreet betekent. 

De overheid blijft inzetten op de strijd tegen fiscale en sociale fraude. De inhoudingsplicht – vandaag al van toepassing in onder meer bouw, schoonmaak, bewaking en vleesverwerking – is daarbij een belangrijk instrument. Tot nu toe gold die regeling in de praktijk vooral voor aannemers die via een vennootschap werken. Vanaf 1 mei 2026 wordt het systeem uitgebreid naar zelfstandige aannemers en onderaannemers die werken uitvoeren in onroerende staat (art. 30bis), zoals bouw-, renovatie- en installatiewerken.

Wat houdt de inhoudingsplicht in?

De inhoudingsplicht verplicht opdrachtgevers om vóór elke betaling te controleren of een (onder)aannemer openstaande fiscale of sociale schulden heeft. Als dat zo is, moet een deel van de factuur worden ingehouden en rechtstreeks doorgestort naar de bevoegde instantie. Vanaf 1 mei 2026 wordt dit systeem uitgebreid met sociale schulden binnen het sociaal statuut van zelfstandigen.

De regels zijn eenvoudig:

• fiscale schulden: 15% inhouding op het factuurbedrag (excl. btw) voor de FOD Financiën
• sociale schulden (RSZ): 35%
• sociale schulden zelfstandigen (RSVZ): 15%
• maximum: 50% als beide schulden tegelijk bestaan

In sommige gevallen kunnen meerdere inhoudingen tegelijk van toepassing zijn. Het totale bedrag blijft daarbij beperkt tot maximaal 50% van het factuurbedrag.

De controle verloopt via Check Inhoudingsplicht. Een snelle handeling die veel risico uitschakelt: wie de check overslaat, kan mee aansprakelijk worden voor de schulden van de (onder)aannemer. Wat vooral problematisch wordt wanneer deze failliet gaat. Vanaf 1 mei 2026 toont de tool ook de inhoudingen voor het sociaal statuut van zelfstandigen en de bijhorende percentages.

Nieuw vanaf 1 mei 2026

Werk je met een zelfstandige schilder, elektricien of technicus in een eenmanszaak? Dan moet je vanaf 2026 controleren of die sociale schulden heeft binnen het sociaal statuut van zelfstandigen. Indien er sociale schulden zijn, moet je 15% van de factuur (excl. btw) inhouden en doorstorten.
De concrete toepassing en eventuele drempels worden automatisch bepaald via de Check Inhoudingsplicht-tool.

Wat verandert er nog?

• inhoudingen kunnen gecombineerd worden (sociaal + fiscaal)
• maximum van 50% blijft gelden
• er wordt gewerkt met een specifieke rekening voor sociale inhoudingen
• gestructureerde mededeling wordt automatisch voorzien

Uitzonderingen op de inhoudingsplicht

Er geldt géén inhoudingsplicht:

• bij particuliere opdrachtgevers
• wanneer de betalingstermijn van de factuur nog niet verstreken is
• als er een correct uitgevoerd afbetalingsplan loopt bij het sociaal verzekeringsfonds
• wanneer voor dezelfde schulden al een andere inhoudingsplicht werd toegepast

Wat moet je praktisch doen?

De uitbreiding vraagt geen grote organisatieverandering, maar wel een consequente werkwijze. Drie praktische stappen:
• controleer via Check Inhoudingsplicht of je (onder)aannemer fiscale of sociale schulden heeft
• bewaar het bewijs: download het attest van de tool en bewaar het digitaal bij de factuur, zo voorkom je discussie bij controles.
• communiceer met (onder)aannemers: laat hen weten dat je verplicht bent deze check te doen en vermijd verrassingen en onnodige vertragingen in betalingen