Nieuwe meerwaardebelasting op financiële activa

Wat betekent de nieuwe wetgeving concreet voor je privévermogen en je onderneming?

De wet van 6 april 2026 (BS 21.04.2026) voert een algemene meerwaardebelasting in op financiële activa voor particulieren. Enkel winsten die zijn opgebouwd ná 31 december 2025 worden belast. Dankzij een jaarlijkse basisvrijstelling van € 10.000 per belastingplichtige en een bescherming van historische waarden blijft de impact voor de meeste behoudende beleggers beheersbaar. Voor ondernemers en herstructureringen geldt een afzonderlijk regime.

1. Wat is er definitief goedgekeurd?

Met de wet van 6 april 2026 is de fiscale behandeling van privé-meerwaarden op financiële activa ingrijpend gewijzigd. Waar meerwaarden in het kader van een normaal beheer van het privévermogen voorheen belastingvrij bleven, geldt vanaf 1 januari 2026 een generieke heffing op gerealiseerde winsten. De FOD Financiën heeft de praktische randvoorwaarden en inhoudingstechnieken inmiddels verduidelijkt via ministeriële circulaire nr. 2026/C/74 (22 juli 2026).

2. Welke activa vallen onder de regeling?

De wet hanteert een ruime definitie van “financiële activa” (art. 92 WIB 92):
belastbaar: aandelen, winstbewijzen, obligaties, ETF’s, beleggingsfondsen, derivaten, tak 21/23/26-contracten, crypto-activa (inclusief tokens en NFT’s), vreemde valuta en beleggingsgoud
vrijgesteld: pensioensparen, groepsverzekeringen, langetermijnsparen en giften-ontvangende entiteiten
vastgoed valt buiten de wet: onroerend goed is expliciet uitgesloten waardoor de verkoop van je eigen woning, opbrengsteigendom of bouwgrond volledig buiten deze heffing valt.

3. Tarieven en vrijstellingen op een rij

• basisvrijstelling: elke belastingplichtige heeft recht op een vrijstelling van € 10.000 aan gerealiseerde meerwaarden per jaar (voor gehuwden/wettelijk samenwonenden in de gemeenschap is dit € 20.000)
• overdraagbaarheid: onbenutte vrijstellingen kunnen tot maximaal 5 jaar worden opgespaard (tot een cumulatief plafond van circa € 15.000)

4. Overgangsregeling: historische winsten zijn beschermd

Meerwaarden opgebouwd vóór 1 januari 2026 blijven buiten schot. Voor activa die je al vóór de invoering bezat, geldt als fiscale aanschaffingswaarde de hogere waarde van:

1. de historische aankoopprijs
2. de marktwaarde op 31 december 2025 (het wettelijke “fotomoment”)

Rekenvoorbeeld overgangsregeling

• aankoop aandelen (2020): € 50.000
• waarde op de referentiedatum (31.12.2025): € 80.000
• verkoop (in 2027): € 100.000

Berekening:

• totale winst sinds aankoop: € 50.000 (€ 100.000 – € 50.000)
• waardestijging vóór 01.01.2026: € 30.000 (€ 80.000 – € 50.000) = volledig vrijgesteld
• belastbare meerwaarde (stijging ná fotomoment): € 100.000 – € 80.000 =  € 20.000
• na aftrek van de jaarlijkse basisvrijstelling (€ 10.000) blijft € 10.000 belastbaar over
• verschuldigde belasting (10%): € 1.000

5. Wat betekent dit voor je specifieke situatie?

Particuliere belegger

Belgische banken en brokers houden vanaf 1 juni 2026 automatisch 10% roerende voorheffing in op verkooptransacties (opt-in). Blijf je onder de jaarlijkse vrijstellingsgrens? Dan kun je de ingehouden belasting terugvorderen via je jaarlijkse belastingaangifte. Je kunt er ook echter ook voor kiezen af te zien van automatische inhouding (opt-out) en zelf de aangifte te doen.

Cryptobelegger

• crypto-activa vallen niet onder de automatische bankinhouding. Deze meerwaarden moet je verplicht zelf opnemen in je aangifte personenbelasting.

Ondernemer/Bedrijfsleider

• Verkoop aan een externe koper (belang ≥ 20%): Je geniet van een ruime vrijstelling van € 1.000.000 per 5 jaar, met lage progressieve tarieven (startend bij 1,25%) op het meerdere.
• Verkoop aan je eigen holding (interne meerwaarde): Let op! De overdracht van aandelen naar een gecontroleerde holding wordt belast tegen 33% zonder vrijstelling. Win altijd vooraf deskundig advies in.

6. Veelgemaakte misverstanden

“Wordt mijn volledige portefeuille belast?” 

Nee. Enkel de effectief gerealiseerde winst ná 31 december 2025 wordt belast én enkel voor zover deze je vrijstellingen overschrijdt.

“Moet ik belasting betalen als ik niet verkoop?” 

Nee. Zogenaamde “papierwinsten” of niet-gerealiseerde waardestijgingen worden niet belast. Pas bij een effectieve verkoop treedt de wet in werking.

“Wat als ik verlies maak op andere beleggingen?”

Minderwaarden (verliezen) kunnen enkel binnen hetzelfde kalenderjaar worden verrekend met gerealiseerde meerwaarden van hetzelfde type. Verliezen uit het verleden zijn niet aftrekbaar.

7. Wat kun je nu al doen? (Praktische actiepunten)

1. Leg de fotowaarde op 31.12.2025 vast

Verzamel bankafschriften, koersoverzichten en portefeuille-uittreksels van 31 december 2025. Voor niet-beursgenoteerde aandelen is een onderbouwde waardering op die datum vereist.

2. Documenteer je aankopen

Bewaar aankoopbewijzen, datums en transactiekosten zorgvuldig. Als belastingplichtige draag je de bewijslast voor de aanschaffingswaarde.

3. Analyseer geplande herstructureringen

Overweeg je een verkoop van je onderneming of een interne aandelenoverdracht? Neem tijdig contact met ons op om de fiscale impact vooraf in kaart te brengen.

Advies nodig over je portefeuille?

De wetgeving omtrent meerwaardebelasting vraagt om een nauwkeurige opvolging en documentatie. Ons team van accountants en belastingadviseurs staat klaar om je specifieke situatie te analyseren en je dossier optimaal voor te bereiden. Neem gerust contact op met je dossierbeheerder.